Abstract

In the field of mathematics education, reflective thinking is increasingly emphasized as a fundamental component of the development of student and teacher learning. This edited book aims to bring together current perspectives by integrating theoretical foundations, empirical research, and practice-oriented approaches related to reflective thinking in mathematics education. The book aims to provide a resource on how reflective thinking is conceptualized, applied, supported, and researched in the context of mathematics education. Scope and Focus of the Book: Present the theoretical foundations of reflective thinking • Examine the potential dimensions of reflection specific to mathematics • Discuss approaches and contexts that support reflective thinking and reflective practice • Address video-based reflection and other contemporary approaches • Evaluate current research trends in the field and future directions

Keywords: Reflection, reflective thinking, mathematics

Abstract

Bu kitap, okul temelli planlama yaklaşımını kuramsal temelleri, yönetsel yapısı, uygulama süreçleri ve güncel eğitim ihtiyaçlarıyla ilişkisi çerçevesinde bütüncül olarak incelemektedir. Eserin ilk kısmında okul temelli planlamaya ilişkin terminoloji ve kavramsal çerçeve açıklanmakta; okul temelli yönetim, okula dayalı yönetim, okul merkezli yönetim, yerinden yönetim, yetki devri ve katılımlı karar alma gibi kavramlar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Bunun yanı sıra yaklaşımın tarihsel gelişimi, kuramsal dayanakları, temel modelleri, güçlü ve zayıf yönleri ile farklı ülkelerdeki ve Türkiye’deki uygulama örnekleri değerlendirilmektedir. Kitabın ikinci kısmı, okul düzeyinde kaynak planlaması, bütçe ve personel yönetimi, okul temelli program geliştirme, okul gelişim modeli ve planı, okul gelişim yönetim ekipleri ve okul temelli mesleki gelişim konularına odaklanmaktadır. Bu kapsamda merkezî eğitim programlarının yerel ihtiyaçlara uyarlanması, öğretmenlerin program geliştirme süreçlerindeki rolleri, okul gelişim planlarının temel bileşenleri ve okul düzeyinde katılımcı yönetim yapılarının işleyişi tartışılmaktadır. Üçüncü kısımda okul temelli planlama sürecinin uygulama aşamaları ele alınmaktadır. Durum analizi ve ihtiyaç belirleme, hedef oluşturma, eylem planlarının uygulanması, değişim yönetimi, izleme ve değerlendirme, veriye dayalı karar verme, okul liderliği, öğretmen rolleri ve veli-çevre katılımı bu kısmın temel konularını oluşturmaktadır. Böylece okul temelli planlama, yalnızca bir belge hazırlama süreci olarak değil; okulun ihtiyaçlarının belirlenmesi, paydaşların karar süreçlerine katılması, kaynakların önceliklere göre kullanılması ve sonuçların sistematik biçimde değerlendirilmesi esasına dayanan sürekli bir gelişim yaklaşımı olarak ele alınmaktadır. Kitabın son kısmında ise okul temelli yansıtıcı koçluk, dezavantajlı eğitim bağlamlarında planlama, dijital dönüşümün yönetimi, uygulamada karşılaşılan yapısal engeller ve Türkiye’de gerçekleştirilen araştırmaların genel eğilimleri incelenmektedir. Kaynak yetersizliği, merkezî yönetim ile okul özerkliği arasındaki gerilim, bürokratikleşme, okullar arası eşitsizlikler ve planların uygulamaya aktarılamaması gibi sorunlar yapısal bir bakış açısıyla tartışılmakta; gelecekte gerçekleştirilecek araştırmalara ve uygulamalara yönelik öneriler sunulmaktadır. Bu yönüyle kitap; okul yöneticileri, öğretmenler, eğitim uzmanları, araştırmacılar ve eğitim yönetimi alanındaki lisansüstü öğrenciler için okul temelli planlamanın kuramdan uygulamaya uzanan farklı boyutlarını bir araya getiren kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Keywords: Okul temelli planlama, okul temelli yönetim, okul gelişim planı, eğitim planlaması, yerinden yönetim, katılımlı karar alma, okul liderliği, program geliştirme, değişim yönetimi, veriye dayalı karar verme

Abstract

Bu kitap 14-17 Mayıs 2026 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi ev sahipliğinde İstanbul'da gerçekleştirilen 5. Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları Kongresi kapsamında hazırlanan bildiri özet kitabıdır. Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları Kongresi’nin temel amacı öğretmenlerin mesleki gelişimleri noktasında önemli bir aşama olan lisansüstü eğitim konusunda farkındalık oluşturmaktır. Ayrıca öğretmenlerimizin ve öğretmen adaylarının çalışmalarını görünür kılmak ve onları lisansüstü eğitim yapmaları konusunda teşvik etmek, alandaki akademisyenler ile sahadaki uygulamacıları bir araya getirerek eğitimle ilgili güncel konuları değerlendirmek de kongrenin amaçları arasında yer almaktadır. Gerçekleştirilen ilk dört kongrede bu doğrultuda gelişmelerin olması da amacımızın gerçekleştirilebileceği noktasında olumlu dönütler sağlamıştır. Kongrenin öğretmenler arasındaki diyaloğu ve işbirliklerini geliştireceği, yine öğretmenler ile akademisyenler arasındaki ortak çalışmaları artıracağı ve öğretmenlerin kişisel ve mesleki gelişimleri hususunda katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords: Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları, Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları Kongresi

Abstract

Bu kitap, eğitim programlarını yalnızca teknik bir planlama süreci olarak değil; toplumsal, politik, kültürel ve etik boyutlarıyla birlikte yeniden düşünmeyi amaçlayan çok boyutlu bir tartışma alanı olarak ele almaktadır. Günümüzde dijitalleşme, yapay zekâ, küresel krizler, göç hareketleri, neoliberal politikalar, ölçme-değerlendirme baskısı ve toplumsal eşitsizlikler gibi çok katmanlı dönüşümler, eğitim programlarının amaçlarını, yapısını ve işlevini yeniden sorgulamayı zorunlu hâle getirmiştir. Bu bağlamda kitap, klasik program geliştirme anlayışlarından eleştirel ve postmodern yaklaşımlara; disiplinlerarasılıktan krizlere dayanıklı program tasarımlarına; dekolonizasyon tartışmalarından dijital çağın öğrenme ekosistemlerine kadar uzanan geniş bir perspektif sunmaktadır. Kitapta yer alan bölümler; program geliştirmenin kuramsal ve tarihsel temellerini, ideoloji ve güç ilişkileriyle bağlantılarını, neoliberal dönüşümlerin eğitim üzerindeki etkilerini, merkeziyetçilik ve değerlendirme odaklı sistemlerin yarattığı yapısal sorunları, alternatif eğitim tahayyüllerini ve geleceğin öğrenme modellerini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Bununla birlikte kriz dönemlerinde öğrenmenin sürdürülebilirliği, esnek ve dirençli program tasarımları, kültürel çoğulluk, toplumsal adalet ve insan merkezli eğitim anlayışları da kitabın temel tartışma alanları arasında yer almaktadır. Kuramsal derinliği, güncel tartışmaları ve disiplinlerarası yaklaşımı bir araya getiren bu çalışma; eğitim programları ve öğretim alanındaki lisansüstü öğrenciler, araştırmacılar, öğretmenler, politika yapıcılar ve eğitim alanında dönüşüm arayışına ilgi duyan tüm okurlar için kapsamlı bir kaynak sunmayı hedeflemektedir.

Keywords: Eğitim programları, program geliştirme, eğitim politikaları, postmodern eğitim, geleceğin eğitimi

Abstract

This abstract book contains the summaries of oral presentations presented at national and international levels at the 12th Kalkan International Symposium on Human Horizons/8th International Festival of Post-Contemporary Art, held at Çanakkale Onsekiz Mart University on December 10-12, 2025, with the themes of humanism, education, and artificial intelligence. The main objective of the symposium is to address the interaction of human-centered approaches with artificial intelligence technology and to evaluate the transformations occurring, particularly in the field of education, from a multidimensional perspective. This book is an important academic resource that brings together current scientific discussions on humanism, education, and artificial intelligence. The research included in this book reveal how humanist thought, which centers on the value of the individual, is being reshaped by artificial intelligence technologies and integrated into educational processes. Enriched by contributions from researchers from different disciplines, this book contributes to the literature by offering both theoretical discussions and practical suggestions. Ethical aspects of artificial intelligence applications in education, their effects on learning and teaching processes, and their compatibility with a human-centered approach to education are among the prominent topics. Undoubtedly, on the cusp of the digital age, the understanding of education is undergoing a radical transformation. As artificial intelligence technologies reshape learning processes, maintaining a human-centered approach is more vital than ever. A technological understanding blended with humanist values ​​is only possible through critical thinking and an ethically based education. In this context, the symposium invited educators, researchers, students, and all stakeholders in the field to reflect together on an educational process centered on humanity and artificial intelligence.

Keywords: Education, Humanism, Artificial Intelligence

Abstract

Eğitimin Sosyal Çıktıları adlı kitap, eğitimin birey ve toplum üzerindeki çok boyutlu etkilerini sosyal bir perspektiften ele alan kapsamlı bir çalışmadır. Kitap, eğitimin yalnızca akademik bilgi kazandırmakla sınırlı olmadığını; aynı zamanda toplumsal bilinç, değerler ve davranışlar üzerinde belirleyici bir rol oynadığını vurgular. Bölümlerde, eğitimin toplumsal bilinç ve farkındalığı artırarak bireylerin yaşadıkları topluma karşı daha duyarlı hâle gelmesini sağladığı ele alınır. Sosyal uyum ve bütünleşme, demokratik değerlerin gelişimi ve aktif vatandaşlık bilinci, eğitimin toplumsal barışın temel unsurlarından biri olduğunu ortaya koyar. Kitapta ayrıca sosyal eşitlik, fırsat eşitliği ve toplumsal hareketlilik konuları üzerinden eğitimin adaletli bir toplum yapısına katkısı tartışılır. Kültürel aktarım, kültürel süreklilik, hoşgörü ve farklılıklara saygı gibi başlıklar, eğitimin kültürel çeşitliliği koruyucu ve birleştirici yönünü öne çıkarır. Suç oranlarının azalması, sosyal sermayenin güçlenmesi ve toplumsal istikrar gibi çıktılar, eğitimin uzun vadeli sosyal faydalarını somutlaştırır. Son olarak, iletişim ve iş birliği becerilerinin gelişimi, aile yapısına katkı ve sivil toplum ile gönüllülük faaliyetlerine katılım gibi konularla eğitim, güçlü ve sürdürülebilir bir toplumun temel taşı olarak sunulur.

Keywords: Eğitim ve toplum, Eğitimin sosyal çıktıları, Toplumsal bilinç, Sosyal uyum, Toplumsal bütünleşme, Demokratik değerler, Vatandaşlık bilinci, Aktif katılım, Sosyal eşitlik, Fırsat eşitliği, Toplumsal hareketlilik, Kültürel aktarım, Kültürel süreklilik, Hoşgörü, Farklılıklara saygı, Toplumsal barış, Sosyal sermaye İletişim becerileri, İş birliği, Sivil toplum, Gönüllülük

Abstract

Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar, eğitim alanında yaşanan dönüşümleri ele alan ve güncel gelişmeleri bilimsel temeller ışığında değerlendiren bir eserdir. Eğitim sistemlerinin değişen ihtiyaçlarına ve geleceğin eğitim anlayışına odaklanan bu kitap, kuramsal bilgiyi uygulamaya dönük yaklaşımlarla bir araya getirmektedir. Eser; eğitimde değişen paradigma ve yeni öğretmen rolleri, kapsayıcı eğitim ve fırsat eşitliği, dijitalleşme, yapay zekâ ve öğretmenlik, okul yöneticiliğinde liderlik ve karar verme, öğretmen liderliği ve karar alma, eğitimde etik, ahlak, adalet ve değerler, öğretmen iyi oluşu ve mesleki tükenmişlik, hayat boyu öğrenme, 21. yüzyıl becerileri ve öğretmen eğitimi ile sürdürülebilirlik ve eğitim gibi eğitim bilimleri alanının günümüzdeki en önemli konu başlıklarını kapsamaktadır. Alanında uzman akademisyenler tarafından hazırlanan bölümler hem ulusal hem de uluslararası literatürde öne çıkan güncel yaklaşımları okuyucuya sunarken, eğitim uygulamalarına yönelik sonuç ve önerilerle de alana katkı sağlamaktadır. Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar; akademisyenler, okul yöneticileri, öğretmenler, öğretmen adayları, lisansüstü öğrencileri, eğitim politikası yapıcıları ve eğitim alanındaki araştırmacılar için güvenilir bir kaynak niteliği taşımaktadır. Eğitimin bugünü ile geleceği arasında köprü kuran eser, değişen dünyada eğitimin yönünü anlamak ve eğitim uygulamalarını çağın gereklilikleri doğrultusunda yeniden değerlendirmek isteyen tüm okuyuculara kapsamlı bir perspektif sunmaktadır. Alanın güncel gereksinimlerine bütüncül bir bakış sunan bu eser, eğitimde nitelikli dönüşüme katkı sağlayacak kuramsal ve uygulamaya dönük bir başvuru kaynağı olmayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle kitap, eğitim alanında bilimsel bilgi üretimine ve mesleki gelişime katkı sunacak önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.

Keywords: Eğitim Bilimleri, Eğitimde Dönüşüm, Öğretmen Eğitimi

Abstract

Bu kitap, tarih öğretiminde bilginin nasıl üretildiği, anlamlandırıldığı ve öğretim süreçlerine nasıl taşındığı sorusunu kanıt, bellek ve mekân ekseninde ele almaktadır. Tarihsel bilginin yalnızca kronolojik anlatılarla değil; çoklu kaynaklar, farklı tanıklıklar ve yerel bağlamlar aracılığıyla inşa edildiği anlayışından hareketle, tarih öğretiminde tarihsel kanıt, sözlü tarih ve yerel tarih yaklaşımlarını bütüncül bir çerçevede sunmaktadır. Eserin ilk bölümlerinde tarih ve tarih öğretimine ilişkin kuramsal temeller ele alınmakta; tarihsel bilginin doğası, kanıt–kaynak–yorum ilişkisi ve tarih yazımında kanıt anlayışının gelişimi ayrıntılı biçimde tartışılmaktadır. Bu kuramsal zemin üzerinde, tarihsel kanıtın olanakları ve sınırlılıkları, sözlü tarihin bellek ve anlatı boyutu ile yerel tarihin mekân temelli öğrenme potansiyeli değerlendirilmiştir. Kitabın ayırt edici yönlerinden biri, kuramsal açıklamaların sınıf içi uygulamalar ve etkinlik örnekleri ile desteklenmesidir. Tarihsel belge çözümleme, çelişen kanıtlarla çalışma, sözlü tarih görüşmeleri, aile ve mahalle belleği çalışmaları ile yerel mekân incelemeleri gibi etkinlikler, öğretmenler ve öğretmen adayları için uygulanabilir örnekler sunacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu yönüyle kitap; tarih öğretimini ezberci anlatıların ötesine taşıyarak, öğrencilerin tarihsel düşünme, eleştirel analiz ve bağlamsal anlamlandırma becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir rehber niteliği taşımaktadır. Eser, hem akademisyenler hem de uygulayıcılar için tarih öğretimine ilişkin güncel, bütüncül ve işlevsel bir başvuru kaynağı sunmaktadır.

Keywords: Tarih öğretimi, tarihsel kanıt, sözlü tarih, yerel tarih, tarihsel düşünme