Okul Temelli Planlama: Kuram, Model ve Uygulama

Bu kitap, okul temelli planlama yaklaşımını kuramsal temelleri, yönetsel yapısı, uygulama süreçleri ve güncel eğitim ihtiyaçlarıyla ilişkisi çerçevesinde bütüncül olarak incelemektedir. Eserin ilk kısmında okul temelli planlamaya ilişkin terminoloji ve kavramsal çerçeve açıklanmakta; okul temelli yönetim, okula dayalı yönetim, okul merkezli yönetim, yerinden yönetim, yetki devri ve katılımlı karar alma gibi kavramlar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Bunun yanı sıra yaklaşımın tarihsel gelişimi, kuramsal dayanakları, temel modelleri, güçlü ve zayıf yönleri ile farklı ülkelerdeki ve Türkiye’deki uygulama örnekleri değerlendirilmektedir. Kitabın ikinci kısmı, okul düzeyinde kaynak planlaması, bütçe ve personel yönetimi, okul temelli program geliştirme, okul gelişim modeli ve planı, okul gelişim yönetim ekipleri ve okul temelli mesleki gelişim konularına odaklanmaktadır. Bu kapsamda merkezî eğitim programlarının yerel ihtiyaçlara uyarlanması, öğretmenlerin program geliştirme süreçlerindeki rolleri, okul gelişim planlarının temel bileşenleri ve okul düzeyinde katılımcı yönetim yapılarının işleyişi tartışılmaktadır. Üçüncü kısımda okul temelli planlama sürecinin uygulama aşamaları ele alınmaktadır. Durum analizi ve ihtiyaç belirleme, hedef oluşturma, eylem planlarının uygulanması, değişim yönetimi, izleme ve değerlendirme, veriye dayalı karar verme, okul liderliği, öğretmen rolleri ve veli-çevre katılımı bu kısmın temel konularını oluşturmaktadır. Böylece okul temelli planlama, yalnızca bir belge hazırlama süreci olarak değil; okulun ihtiyaçlarının belirlenmesi, paydaşların karar süreçlerine katılması, kaynakların önceliklere göre kullanılması ve sonuçların sistematik biçimde değerlendirilmesi esasına dayanan sürekli bir gelişim yaklaşımı olarak ele alınmaktadır. Kitabın son kısmında ise okul temelli yansıtıcı koçluk, dezavantajlı eğitim bağlamlarında planlama, dijital dönüşümün yönetimi, uygulamada karşılaşılan yapısal engeller ve Türkiye’de gerçekleştirilen araştırmaların genel eğilimleri incelenmektedir. Kaynak yetersizliği, merkezî yönetim ile okul özerkliği arasındaki gerilim, bürokratikleşme, okullar arası eşitsizlikler ve planların uygulamaya aktarılamaması gibi sorunlar yapısal bir bakış açısıyla tartışılmakta; gelecekte gerçekleştirilecek araştırmalara ve uygulamalara yönelik öneriler sunulmaktadır. Bu yönüyle kitap; okul yöneticileri, öğretmenler, eğitim uzmanları, araştırmacılar ve eğitim yönetimi alanındaki lisansüstü öğrenciler için okul temelli planlamanın kuramdan uygulamaya uzanan farklı boyutlarını bir araya getiren kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliğindedir.