BOQ - Book Management System
Open Archive Initiative • Submit Book Proposal • Türkçe
Book Chapter

Sürdürülebilirlik ve Eğitim

Eray Kara
Assist. Prof. Dr., Giresun Üniversitesi
Özlem Özsarı
Ministry of National Education, Giresun
Cite this chapter Chapter PDF
Availability
Open Access
Publication Date
06 August 2026
Pages
237-254
DOI
10.29329/penbook.36.10

Abstract

Küresel ölçekte derinleşen çevresel krizler, sürdürülebilir kalkınmanın yalnızca ekonomik ve teknolojik çözümlerle değil, eğitim yoluyla da gerçekleşebileceğini göstermektedir. Bu bölümde, sürdürülebilirlik kavramı ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları çerçevesinde ekopedagojik eğitim yaklaşımı ele alınmaktadır. İlk olarak, çevresel sorunların temelinde yer alan insan-merkezci anlayış ve "ortak malların trajedisi" yaklaşımı tartışılarak günümüz ekolojik sorunlarının nedenleri açıklanmaktadır. Ardından sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin eğitimle ilişkisi incelenmekte ve yükseköğretim kurumlarının bu süreçteki rolü değerlendirilmektedir. Bölümün odak noktasını oluşturan ekopedagoji; eleştirel pedagoji, çevresel etik ve toplumsal adalet perspektifleri doğrultusunda bireylerde ekolojik farkındalık, etik sorumluluk ve sürdürülebilir yaşam becerileri geliştirmeyi amaçlayan bütüncül bir eğitim yaklaşımı olarak sunulmaktadır. Bu kapsamda öğretmenlerin sınıf içinde uygulayabilecekleri disiplinlerarası öğretim, deneyimsel açık hava öğrenmesi, hikâyeleştirme temelli etkinlikler ve okul temelli sürdürülebilirlik uygulamalarına yönelik örnek stratejiler önerilmektedir. Sonuç olarak bölüm, sürdürülebilir bir geleceğin inşasında eğitimin dönüştürücü rolünü vurgulamakta; ekopedagojinin yalnızca çevre bilinci kazandıran bir yaklaşım değil, aynı zamanda toplumsal sorumluluk, kolektif etik ve aktif vatandaşlık geliştiren bir eğitim paradigması olduğunu savunmaktadır.

Keywords: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, Ekopedagoji, Çevre Eğitimi, Eleştirel Pedagoji, Ekolojik Okuryazarlık

Subject: Social Sciences -> Education -> Education & Educational Research

Cite this chapter
Kara, E. & Özsarı, Ö. (2026). Sürdürülebilirlik ve Eğitim. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 237-254). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.10

  • Freire, P. (2020). Pedagogy of the oppressed. In Toward a sociology of education (pp. 374–386). Routledge. [Google Scholar]
  • Goleman, D. (2009). Ecological intelligence: How knowing the hidden impacts of what we buy can change everything. Broadway Books. [Google Scholar]
  • Gronemeyer, M. (1987). Helping. In W. Sachs (Ed.), The development dictionary: A guide to knowledge as power (pp. 53–69). Zed Books. [Google Scholar]
  • Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons. Science, 162(3859), 1243–1248. https://doi.org/10.1126/science.162.3859.1243 [Google Scholar] [Crossref] 
  • International Union for Conservation of Nature. (2020). The IUCN red list of threatened species. https://www.iucnredlist.org/ [Google Scholar]
  • Kahn, R. (2010). Critical pedagogy, ecoliteracy, and planetary crisis: The ecopedagogy movement. Peter Lang. [Google Scholar]
  • Kuzmina, K., Trimingham, R., & Bhamra, T. (2020). Organisational strategies for implementing education for sustainable development in the UK primary schools: A service innovation perspective. Sustainability, 12(22), 9549. https://doi.org/10.3390/su12229549 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Misiaszek, G. W. (2018). Ecopedagogy: Critical environmental teaching for planetary justice and global sustainable development. Bloomsbury Academic. [Google Scholar]
  • Morrow, R. A., & Torres, C. A. (2002). Reading Freire and Habermas: Critical pedagogy and transformative social change. Teachers College Press. [Google Scholar]
  • Thunberg, G. (2021). No one is too small to make a difference. Penguin. [Google Scholar]
  • UNICEF. (2014). Progress on drinking water and sanitation: 2014 update. UNICEF and World Health Organization. https://www.unicef.org/ [Google Scholar]
  • United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development (A/RES/70/1). United Nations. https://sdgs.un.org/2030agenda [Google Scholar]
  • World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press. [Google Scholar]
  • Yuliani, H., & Tri Herlambang, Y. (2026). Eco-pedagogy for sustainable character education in elementary schools: A critical review in the context of philosophy of science. Jurnal Cakrawala Pendas, 12(1), 158–176. https://doi.org/10.31949/jcp.v12i1.17190 [Google Scholar] [Crossref] 
    • Book
    Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar
    Book Chapter (PDF)
    Sürdürülebilirlik ve Eğitim
    Chapter PDF
    Cite this chapter:
    Kara, E. & Özsarı, Ö. (2026). Sürdürülebilirlik ve Eğitim. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 237-254). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.10
    Book:
    Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar
    DOI:
    10.29329/penbook.36.10
    Publisher:
    Pen Academic Publishing