BOQ - Book Management System
Book Chapter

Öğretmen Liderliği ve Karar Alma

Kadriye Begüm Doğruyol Aladak
Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi
Availability
Open Access
Publication Date
06 August 2026
Pages
119-133

Abstract

Eğitim örgütlerinde değişen liderlik anlayışı, liderliğin yalnızca okul yöneticileriyle sınırlı olmadığını; öğretmenlerin de okul gelişiminde etkili roller üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda öğretmen liderliği, öğretmenlerin resmi yöneticilik pozisyonuna sahip olmadan okulun gelişimine katkı sunmaları, meslektaşlarını desteklemeleri ve karar alma süreçlerine katılmaları olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmada öğretmen liderliği, özellikle karar alma ekseninde incelenmiştir. Öncelikle öğretmen liderliği kavramı incelenmiş, ardından öğretmen liderliğinde karar alma süreçleri ve bu süreçlerde gerekli beceriler değerlendirilmiştir. Ayrıca öğretmen liderliğini destekleyen koşullar ile sınırlayan etkenler tartışılmıştır. Alan yazında, öğretmen liderliğinin yalnızca sınıf içi öğretimle sınırlı olmadığı; okul gelişimine katkı sunma, iş birliğini güçlendirme, meslektaş öğrenmesini destekleme ve değişim süreçlerine öncülük etme gibi boyutlar taşıdığı görülmektedir. Özellikle öğretmenlerin karar alma süreçlerine katılımının okulun örgütsel kapasitesini, mesleki iş birliğini ve kararların uygulanabilirliğini güçlendirebildiği vurgulanmaktadır. Bununla birlikte; öğretmen liderliğinin gelişiminin yalnızca bireysel yeterliklerle değil; paylaşımcı yönetim anlayışı, güvene dayalı okul kültürü, mesleki öğrenme fırsatları, öğretmen özerkliği ve yapısal destekler gibi örgütsel koşullarla ilişkili olduğu belirtilmektedir. Merkeziyetçi yapı, zaman yetersizliği, iş yükü ve rol belirsizliği ise öğretmen liderliğini sınırlayan etkenler arasında olduğu görülmektedir. Sonuç olarak; bu bölümde, öğretmen liderliği, okulların gelişim kapasitesini güçlendiren stratejik bir unsur olarak ele alınmakta; öğretmenlerin karar alma süreçlerine anlamlı katılımını mümkün kılan paylaşımcı, güvene dayalı ve iş birliğini destekleyen okul yapılarının oluşturulması önerilmektedir.

Keywords: Öğretmen Liderliği, Karar Alma, Okul Gelişimi, Karara Katılım, Öğretmen Katılımı

Subject: Social Sciences -> Education -> Education & Educational Research

Cite this chapter
Doğruyol Aladak, K. B. (2026). Öğretmen Liderliği ve Karar Alma. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 119-133). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.5

  • Ayvalı, Ö., & Koşar, D. (2021). Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmen liderliği: Fenomenolojik bir çalışma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(2), 955-992. https://doi.org/10.17152/gefad.910330 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Berry, B., Johnson, D., & Montgomery, D. (2005). The power of teacher leadership. Educational Leadership, 62(5), 56-60. https://eric.ed.gov/?id=EJ725886 [Google Scholar]
  • Boschman, F., McKenney, S., & Voogt, J. (2014). Understanding decision making in teachers’ curriculum design approaches. Educational Technology Research and Development, 62(4), 393-416. https://doi.org/10.1007/s11423-014-9341-x [Google Scholar] [Crossref] 
  • Chen, J. (2022). Understanding teacher leaders’ behaviours: Development and validation of the Teacher Leadership Inventory. Educational Management Administration & Leadership, 50(4), 630-648. https://doi.org/10.1177/1741143220945704 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Emira, M. (2010). Leading to decide or deciding to lead? Understanding the relationship between teacher leadership and decision making. Educational Management Administration & Leadership, 38(5), 591-612. https://doi.org/10.1177/1741143210373738 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Frost, D. (2012). From professional development to system change: teacher leadership and innovation. Professional Development in Education, 38(2), 205–227. https://doi.org/10.1080/19415257.2012.657861 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Ghamrawi, N., Shal, T., & Ghamrawi, N. A. (2024). Cultivating teacher leadership: evidence from a transformative professional development model. School Leadership & Management, 44(4), 413-441. https://doi.org/10.1080/13632434.2024.2328056 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Gningue, S. M., Peach, R., Jarrah, A. M., & Wardat, Y. (2022). The relationship between teacher leadership and school climate: Findings from a teacher-leadership project. Education Sciences, 12(11), 749. https://doi.org/10.3390/educsci12110749 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Göksoy, S. (2014). Okul yönetiminde karara katılım. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 253-268. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2014.14.2-5000091538 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Harris, A., & Jones, M. (2019). Teacher leadership and educational change. School Leadership & Management, 39(2), 123–126. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1574964 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Harris, A. (2005). Teacher leadership: more than just a feel-good factor?. Leadership and Policy in Schools, 4(3), 201-219. https://doi.org/10.1080/15700760500244777 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Harris, A., & Muijs, D. (2003). Teacher leadership: Principles and practice. National College for School Leadership. [Google Scholar]
  • Katzenmeyer, M., & Moller, G. (2009). Awakening the sleeping giant: Helping teachers develop as leaders (3rd ed.). Corwin Press. [Google Scholar]
  • Leithwood, K., & Jantzi, D. (2000). The effects of transformational leadership on organizational conditions and student engagement with school. Journal of Educational Administration, 38(2), 112-129. https://doi.org/10.1108/09578230010320064 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Lunenburg, F. C. (2010). The decision-making process. National Forum of Educational Administration and Supervision Journal, 27(4), 1–9. [Google Scholar]
  • Muijs, D., & Harris, A. (2003). Teacher leadership—Improvement through empowerment? An overview of the literature. Educational Management & Administration, 31(4), 437–448. https://doi.org/10.1177/0263211X03031400 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Özdemir, S., & Kılınç, A. Ç. (2015). Teacher leadership: A conceptual analysis. In Multidimensional perspectives on principal leadership effectiveness (pp. 257-282). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/978-1-4666-6591-0.ch012 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Rich, P. J., & Hannafin, M. J. (2008). Decisions and reasons: Examining preservice teacher decision-making through video self-analysis. Journal of Computing in Higher Education, 20(1), 62-94. https://doi.org/10.1007/BF03033432 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Smith, D. B. (1992). Teacher decision-making in the ESL classroom: the influence of theory, beliefs, perceptions and context (Doctoral dissertation, University of British Columbia). https://dx.doi.org/10.14288/1.0055028 [Google Scholar]
  • Stone, M., Horejs, J., & Lomas, A. (1997). Commonalities and differences in teacher leadership at the elementary, middle, and high school levels. Action in Teacher Education, 19(3), 49-64. https://doi.org/10.1080/01626620.1997.10462878 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Uzundağ, V., & Ozmusul, M. (2021). Okul müdürlerinin karar verme süreçleri hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 4(1), 1-16. https://izlik.org/JA69XL23EM [Google Scholar]
  • Wenner, J. A., & Campbell, T. (2017). The theoretical and empirical basis of teacher leadership: A review of the literature. Review of Educational Research, 87(1), 134–171. https://doi.org/10.3102/0034654316653478 [Google Scholar] [Crossref] 
  • York-Barr, J., & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255–316. https://doi.org/10.3102/00346543074003255 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Book Chapter (PDF)
    Öğretmen Liderliği ve Karar Alma
    Cite this chapter:
    Doğruyol Aladak, K. B. (2026). Öğretmen Liderliği ve Karar Alma. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 119-133). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.5
    Book:
    DOI:
    Publisher:
    Pen Academic Publishing