BOQ - Book Management System
Open Archive Initiative • Submit Book Proposal • Türkçe
Book Chapter

Eğitimde Etik, Ahlak, Adalet ve Değerler

Ayşen Akdemir Çakırçapan
Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Salih Zeki Genç
Prof. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Cite this chapter Chapter PDF
Availability
Open Access
Publication Date
06 August 2026
Pages
134-159
DOI
10.29329/penbook.36.6

Abstract

Eğitim, bireylerin yalnızca bilişsel bilgi ve becerilerini geliştirmeyi değil, aynı zamanda etik, ahlaki ve toplumsal gelişimlerini desteklemeyi amaçlayan çok boyutlu bir süreçtir. Yirmi birinci yüzyılda dijitalleşme, yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmeler ve küresel etkileşimin artması, eğitimde etik, ahlak, adalet ve değerler konularını daha da önemli hâle getirmiştir. Bu bölümde etik, ahlak, değer ve adalet kavramları kuramsal temelleri çerçevesinde ele alınmış, bu kavramlar arasındaki ilişkiler eğitim bilimleri bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca değer eğitiminin amaçları, temel yaklaşımları ve güncel eğilimleri incelenerek etik muhakeme, ahlaki sorumluluk, karakter gelişimi ve demokratik vatandaşlıkla ilişkisi tartışılmıştır. Eğitimde adalet kavramı eşitlik ve hakkaniyet perspektifinden değerlendirilmiş; kapsayıcı ve adil eğitim uygulamalarının önemi vurgulanmıştır. Bölümün son kısmında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Erdem–Değer–Eylem Çerçevesi temelinde etik, ahlak, adalet ve değerler açısından analiz edilmiştir. Modelin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal öğrenme alanlarını bütünleştiren yapısı değerlendirilmiş; değer eğitiminin yalnızca öğretim programlarıyla sınırlı kalmayıp okul kültürü, demokratik öğrenme ortamları ve öğretmenlerin rol model olmasıyla desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda etik, ahlak, adalet ve değerlerin çağdaş eğitimin birbirini tamamlayan temel bileşenleri olduğu vurgulanmıştır.

Keywords: Etik, Ahlak, Değer, Adalet, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), Eğitim

Subject: Social Sciences -> Education -> Education & Educational Research

Cite this chapter
Akdemir Çakırçapan, A. & Genç, S. Z. (2026). Eğitimde Etik, Ahlak, Adalet ve Değerler. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 134-159). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.6

  • Aristoteles. (2009). Nikomakhos’a etik (S. Babür, Çev.). Bilgesu Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2005). What works in character education: A research-driven guide for educators. Character Education Partnership. [Google Scholar]
  • Biesta, G. J. J. (2022). World-centred education: A view for the present. Routledge. [Google Scholar]
  • CASEL. (2020). CASEL’s SEL framework: What are the core competence areas and where are they promoted? Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning. [Google Scholar]
  • Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140. https://doi.org/10.1080/10888691.2018.1537791 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Durkheim, É. (1961). Moral education. Free Press. [Google Scholar]
  • Haidt, J. (2012). The righteous mind: Why good people are divided by politics and religion. Pantheon Books. [Google Scholar]
  • Halstead, J. M., & Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169–202. https://doi.org/10.1080/713657146 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kohlberg, L. (1984). Essays on moral development: Vol. 2. The psychology of moral development. Harper & Row. [Google Scholar]
  • Kuçuradi, İ. (1996). Etik. Türkiye Felsefe Kurumu. [Google Scholar]
  • Lickona, T. (1991). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam Books. [Google Scholar]
  • Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Ortak metin. [Google Scholar]
  • Nucci, L., & Narvaez, D. (Eds.). (2014). Handbook of moral and character education (2nd ed.). Routledge. [Google Scholar]
  • OECD. (2018). Equity in education: Breaking down barriers to social mobility. OECD Publishing. [Google Scholar]
  • OECD. (2019). OECD learning compass 2030. OECD Publishing. [Google Scholar]
  • Pieper, A. (2012). Etiğe giriş (V. Atayman & G. Sezer, Çev.). Ayrıntı Yayınları. [Google Scholar]
  • Raths, L. E., Harmin, M., & Simon, S. B. (1987). Values and teaching: Working with values in the classroom (2nd ed.). Merrill. [Google Scholar]
  • Rawls, J. (1971). A theory of justice. Harvard University Press. [Google Scholar]
  • Rokeach, M. (1973). The nature of human values. Free Press. [Google Scholar]
  • Schwartz, S. H. (2012). An overview of the Schwartz theory of basic values. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), Article 11. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1116 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Sen, A. (2009). The idea of justice. Harvard University Press. [Google Scholar]
  • Strike, K. A., & Soltis, J. F. (2009). The ethics of teaching (5th ed.). Teachers College Press. [Google Scholar]
  • Turiel, E. (2002). The culture of morality: Social development, context, and conflict. Cambridge University Press. [Google Scholar]
  • UNESCO. (2021). Recommendation on the ethics of artificial intelligence. [Google Scholar]
  • UNESCO. (2023). Guidance for generative AI in education and research. [Google Scholar]
    • Book
    Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar
    Book Chapter (PDF)
    Eğitimde Etik, Ahlak, Adalet ve Değerler
    Chapter PDF
    Cite this chapter:
    Akdemir Çakırçapan, A. & Genç, S. Z. (2026). Eğitimde Etik, Ahlak, Adalet ve Değerler. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 134-159). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.6
    Book:
    Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar
    DOI:
    10.29329/penbook.36.6
    Publisher:
    Pen Academic Publishing