BOQ - Book Management System
Open Archive Initiative • Submit Book Proposal • Türkçe
Book Chapter

Okul Yöneticiliğinde Liderlik ve Karar Verme

Sinem Kalender
Dr., Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü
Cite this chapter Chapter PDF
Availability
Open Access
Publication Date
06 August 2026
Pages
97-118
DOI
10.29329/penbook.36.4

Abstract

Bu çalışma, okul yöneticiliği bağlamında liderlik ve karar verme süreçlerini bütüncül bir perspektifle ele almaktadır. Karar verme kavramı, kişisel ve örgütsel karar verme arasındaki ayrım temel alınarak incelenmiş; bu ayrımın okul yöneticisinin rolünü otorite figüründen katılımcı bir lider konumuna taşıdığı vurgulanmıştır. Çalışmada karar verme süreci, problemin anlaşılmasından değerlendirme aşamasına kadar sistematik adımlarla açıklanmış; ardından Klasik, Yönetsel, Rasyonel, Sınırlı Rasyonel ve Sezgisel Karar Verme Modelleri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Programlanmış ve programlanmamış karar türleri, okul yönetimi örnekleriyle somutlaştırılmıştır. Bölümün önemli bir kısmı, liderlik tarzı ile karara katılım arasındaki ilişkiye ayrılmış; Bridges'in kabul alanı modeli ile Vroom ve Yetton'un normatif liderlik modeli üzerinden öğretmenlerin karar süreçlerine ne zaman ve nasıl dahil edilmesi gerektiği tartışılmıştır. Sonuç bölümünde, güncel ulusal ve uluslararası araştırma bulgularına (OECD TALIS 2025 dahil) yer verilerek katılımcı karar almanın söylemde yaygın kabul görmesine karşın uygulamada gerilediği ortaya konmuş; etkili okul liderliğinin, kararların içeriği kadar alınış biçimiyle de ölçüldüğü sonucuna varılmıştır.

Keywords: Karar Verme, Liderlik, Okul Yöneticiliği, Karar Verme Modelleri

Subject: Social Sciences -> Education -> Education & Educational Research

Cite this chapter
Kalender, S. (2026). Okul Yöneticiliğinde Liderlik ve Karar Verme. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 97-118). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.4

  • Akçadağ, T. (2013). Yönetim süreçleri. R. Sarpkaya (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi içinde (ss. 176–193). Anı Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Aydın, M. (2013). Eğitimde örgütsel davranış. Gazi Kitabevi. [Google Scholar]
  • Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Transformational leadership and organizational culture. The International journal of public administration, 17(3-4), 541-554. [Google Scholar]
  • Bozkurt, B., & Özkaya, Ö. (2024). Okul Yöneticilerinin Karar Alma/Verme Süreci: Etkileyen Faktörler, Zorluklar ve Öneriler/The Decision-Making Process of School Administrators: Influencing Factors, Challenges, and Recommendations. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(18), 138-150. https://doi.org/10.57135/jier.1490529. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bursalıoğlu, Z. (2014). Eğitim yönetiminde teori ve uygulama. Pegem Akademi. [Google Scholar]
  • Can, H. (2005). Organizasyon ve yönetim. Siyasal Kitabevi. [Google Scholar]
  • Conway, J. A. (1976). Test of linearity between teachers' participation in decision making and their perceptions of their schools as organizations. Administrative Science Quarterly, 21(1), 130–139. [Google Scholar]
  • Çevik, H. H. (2012). Kamu yönetimi. Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Daft, R. L. (2010). The Executive and the Elephant: A Leader's Guide for Building Inner Excellence. John Wiley & Sons. [Google Scholar]
  • Gürsel, M. (2003). Okul yönetimi. Eğitim Kitabevi. [Google Scholar]
  • Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2012). Eğitim yönetimi (S. Turan, Çev.). Pegem Akademi. (Orijinal eser yayımlanma tarihi belirtilmelidir.) [Google Scholar]
  • Hoy, W.K., Tarter, "A Normative Theory of Participative Decision Making in Schools", Journal of Educational Administration, 31, No: 3 1993, s. 4-19. [Google Scholar]
  • İlgar, L. (2000). Eğitim yönetimi, okul yönetimi, sınıf yönetimi. Beta Yayınları. [Google Scholar]
  • Kanavas, C., & Triantari, S. (2024). Τhe rational decision-making and the social responsibility in the optimal functioning of the school. Cogent Social Sciences, 10(1). https://doi.org/10.1080/23311886.2024.2419542. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Leithwood, K., & Jantzi, D. (2000). The effects of transformational leadership on organizational conditions and student engagement with school. Journal of educational administration, 38(2), 112-129. [Google Scholar]
  • OECD (2025), Results from TALIS 2024: The State of Teaching, TALIS, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/90df6235-en. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Owens, R. G. (2000). Organizational behavior in education. Allyn & Bacon. [Google Scholar]
  • Özden, Y. (1996). Okullarda katılmalı yönetim. Eğitim Yönetimi, 2(3), 427–438. [Google Scholar]
  • Mat Shoib, N. A., Talip, R., & Sukor, N. (2025). Decision Making and Educational Leadership: A Comprehensive Systematic Review. International Journal of Education, Psychology and Counseling, 10 (57), 933-959. https:// doi.org/ 10.35631/IJEPC.1057060 [Google Scholar]
  • Pettigrew, A. M. (1973). The politics of organizational decision making. Tavistock Publications. [Google Scholar]
  • Sağır, C. (2006). Karar verme sürecini etkileyen faktörler ve karar verme sürecinde etiğin önemi: Uygulamalı bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi. [Google Scholar]
  • Şişman, M. (2014). Öğretim liderliği (5. Baskı). Pegem Akademi. [Google Scholar]
  • Tekin, A., & Ehtiyar, R. (2010). Yönetimde karar verme: Batı Antalya bölgesindeki beş yıldızlı otellerde çalışan farklı departman yöneticilerinin karar verme stilleri üzerine bir araştırma. Journal of Yaşar University, 5(20), 3394–3414. [Google Scholar]
  • Yıldırım, İ. (1989). Okul örgütlerinde karar verme ve karara katılma. Eğitim ve Bilim, 13(73), 130–133. Eğitim ve Bilim Dergisi [Google Scholar]
  • Yılmaz, A. (1999). Etkili karar verme süreci: Yeni bir karar verme model önerisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, 18, 208–221. [Google Scholar]
  • Yılmaz, M., & Talas, M. (2010). Bilgi merkezinde karar verme süreci. Journal of World of Turks, 2(1), 197–216. [Google Scholar]
    • Book
    Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar
    Book Chapter (PDF)
    Okul Yöneticiliğinde Liderlik ve Karar Verme
    Chapter PDF
    Cite this chapter:
    Kalender, S. (2026). Okul Yöneticiliğinde Liderlik ve Karar Verme. In Özbilen, F. M. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar (pp. 97-118). Pen Academic Publishing. https://doi.org/10.29329/penbook.36.4
    Book:
    Eğitim Bilimlerinde Yeni Ufuklar
    DOI:
    10.29329/penbook.36.4
    Publisher:
    Pen Academic Publishing